ΚΥΡΙΑ ΣΙΜΟΝ, ΕΧΕΤΕ ΘΕΟΠΟΙΗΘΕΙ. ΣΑΣ ΛΑΤΡΕΥΟΥΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΚΟΣΜΟΥ.
ΑΛΛΑ, ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ, ΚΥΡΙΑ ΣΙΜΟΝ; ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ
Με απίστευτη ευχαρίστηση και τιμή, σας παρουσιάζω την απίστευτη, την υπέροχη,
τη μία και μοναδική, Νίνα Σιμόν.
Γεια σας.
Γεια, είμαστε έτοιμοι.
Ένα, δύο, τρία.
Δεν σας έχω δει εδώ και πολλά χρόνια. Από το 1968.
Έχω αποφασίσει να μην συμμετέχω πια σε φεστιβάλ τζαζ.
Η απόφασή μου δεν έχει αλλάξει.
Θα τραγουδήσω για σας,
ή θα μοιραστούμε κάποιες στιγμές μαζί σας
και μετά ελπίζω να ανέβω σε ένα άλλο επίπεδο,
κι ελπίζω να με ακολουθήσετε.
Θα ξεκινήσουμε από την αρχή,
η οποία αφορά ένα μικρό κορίτσι,
που το έλεγαν Μπλου.
ΕΝΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ, 1968
ΟΚΤΩ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ
Τι είναι ελευθερία για σένα;
-Για μένα; -Ναι.
Ό,τι και για σένα. Εσύ πες μου.
Όχι, εσύ πες μου.
Όχι.
Είναι ένα συναίσθημα.
Είναι, απλώς, ένα συναίσθημα.
Πώς εξηγείς σε κάποιον τι θα πει να είσαι ερωτευμένος;
Πώς να εξηγήσεις το συναίσθημα του έρωτα σε κάποιον που δεν έχει ερωτευτεί;
Είναι ακατόρθωτο.
Μπορείς να κάνεις περιγραφές, αλλά δεν μπορείς να το εξηγήσεις.
Όμως όταν συμβαίνει, το καταλαβαίνεις.
Αυτό εννοώ "ελεύθερος".
Υπήρξαν στιγμές που ένιωσα ελεύθερη πάνω στη σκηνή
και ήταν το κάτι άλλο.
Πραγματικά ήταν το κάτι άλλο.
Ήταν λες κι όλα...
Θα σου πω τι είναι για μένα η ελευθερία. Είναι το να μη φοβάσαι.
Πράγματι, το να μη φοβάσαι.
Μακάρι να το είχα αυτό.
Τη μισή μου ζωή, να μην φοβόμουν.
Η μητέρα μου ήταν μια από τις μεγαλύτερες καλλιτέχνιδες.
Αυτό είναι αδιαμφισβήτητο.
Μα το τίμημα ήταν μεγάλο.
Ο κόσμος νομίζει ότι όταν έβγαινε στη σκηνή...
ΛΙΣΑ ΣΙΜΟΝ ΚΕΛΙ
τότε γινόταν η Νίνα Σιμόν.
Αλλά ήταν συνέχεια η Νίνα Σιμόν
κι αυτό ήταν το πρόβλημα.
Όταν τραγουδούσε ήταν καταπληκτική, τη λάτρευαν.
Επίσης, ήταν επαναστατική.
Έδωσε στη σκηνή έναν σκοπό.
Από εκεί χρησιμοποιούσε τη φωνή της προκειμένου να εκφράσει τον λαό της.
Αλλά όταν τελείωνε το σόου κι όλοι γύριζαν σπίτια τους,
εκείνη ήταν μόνη κι ακόμη αγωνιζόταν.
Μαχόταν τους δικούς της δαίμονες,
γεμάτη θυμό κι οργή.
Δεν τα είχε καλά με τον εαυτό της
κι όλα κατέρρευσαν.
ΕΓΓΡΑΦΗ
Καλησπέρα. Καλεσμένη μας γι'απόψε, η Νίνα Σιμόν.
Η εξέχουσα τραγουδίστρια των μπλουζ και της τζαζ,
η τραγουδίστρια των επιτυχιών στις ΗΠΑ.
Νίνα, είσαι ευχαριστημένη από τη δουλειά σου;
Αυτό που με ευχαριστεί στο μέγιστο,
είναι οι στιγμές που τραγουδώ και υπάρχουν άνθρωποι
που μοιράζονται συναισθήματα μαζί μου, που τους αγγίζω.
Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, όλο αυτό μοιάζει με όνειρο.
Δεν περίμενα ότι θα παρέμενα σ'αυτόν τον χώρο.
Στα πρώτα μου βήματα,
δεν τραγουδούσα μπλουζ, ούτε τζαζ.
Ήμουν κλασική πιανίστρια.
Σπούδαζα για να γίνω η πρώτη έγχρωμη κλασική πιανίστρια στην Αμερική.
Μόνο αυτό είχα στο μυαλό μου.
Αυτό είχα προετοιμαστεί να γίνω.
Γεννήθηκα στο Γιούνις του Γουέιμον, απ'όπου πήρα τ'όνομά μου,
στην πόλη Τράιον, στην Βόρεια Καρολίνα.
Άρχισα να παίζω πιάνο όταν ήμουν τριών ή τεσσάρων.
Η μητέρα μου ήταν ιεροκήρυκας
και με έπαιρνε μαζί της σε θρησκευτικές τελετές.
Έτσι, ξεκίνησα να παίζω πιάνο στην εκκλησία.
Εκείνες οι τελετές ήταν απ'τις πιο συναρπαστικές στιγμές της ζωή μου.
Η μουσική ήταν τόσο έντονη,
που σε ξεσήκωνε.
Το έβρισκα εξαιρετικό. Είχα κυρίαρχο ρόλο.
Στα επτά μου, η χορωδία της εκκλησίας μας έδωσε μια παράσταση στο τοπικό θέατρο,
στην οποία συμμετείχα.
ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ, ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ 18 / 9/ 1948
Έπαιξα ένα τραγούδι, δεν θυμάμαι ποιο,
και με άκουσαν δύο λευκές γυναίκες από το κοινό.
Η μία ήταν η εργοδότρια της μητέρας μου
και η άλλη ήταν μια καθηγήτρια μουσικής, η κα Μαζανόβιτς.
Αποφάσισαν μονομιάς να μου κάνουν μαθήματα.
Κι έτσι, πέντε χρόνια μετά,
μελετούσα κλασικό πιάνο με εκείνη την καθηγήτρια.
Περνούσα τη γραμμή του τρένου για να πάω στης κυρίας Μαζανόβιτς.
Η γραμμή του τρένου στο Νότο, χώριζε τους μαύρους από τους λευκούς.
Φοβόμουν πολύ.
Η κυρία Μαζανόβιτς με τρόμαζε.
Ήταν λευκή,
με έναν πρωτόγνωρο τρόπο.
Ήταν παράξενη για μένα.
Τα λευκά μαλλιά της, τα χτενάκια μέσα σ'αυτά, η καλοσύνη της.
Μου άρεσε.
Ξεκινήσαμε με Μπαχ.
Και μου άρεσε πολύ ο Μπαχ.
Η κα Μαζανόβιτς είχε στο μυαλό της
ότι θα γινόμουν μια απ'τις σπουδαιότερες πιανίστριες.
ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ - ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ
Γι'αυτό υπήρχε πολλή πειθαρχεία.
ΣΟΠΕΝ, ΒΙΛΜΠΑΚ, ΜΠΑΧ-ΓΚΟΥΝΟ
Μπαχ, Μπετόβεν, Ντεμπυσσύ, Μπραμς, οι πάντες.
Η κυρία Μαζανόβιτς σύστησε τον έρανο "Γιούνις Γουέϊμον"
κι έδωσα πολλά ρεσιτάλ...
ΡΕΣΙΤΑΛ ΤΗΣ ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ
με σκοπό να προχωρήσω τη μόρφωσή μου αφού θα την άφηνα.
ΡΕΣΙΤΑΛ ΠΙΑΝΟΥ ΤΗΣ ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ
Η μαμά ήταν πολύ καλή κι απολάμβανε την εκπαίδευσή της,
αλλά ήταν δίκοπο μαχαίρι.
Έκανε πολύ μοναχική ζωή, γιατί εξασκούνταν οκτώ ώρες την ημέρα.
Όταν ξεκίνησα τα μαθήματα,
συνειδητοποίησα το πόσο είχα απομονωθεί από τα άλλα παιδιά,
αλλά και από τις κοινότητες των λευκών και των νέγρων.
Το ένιωθα, ακόμη κι όταν τα παιδιά έπαιζαν μαζί μου.
Με ήθελαν για να τους παίζω πιάνο και να χορεύουν.
Δεν με ήθελαν για άλλα πράγματα.
Ήταν πολύ δύσκολο.
Βέβαια, η απομόνωση οφειλόταν και στο χρώμα του δέρματος.
Ήμουν μαύρο κορίτσι και το ήξερα. Το ζούσα.
Έζησα στον Νότο για 17 χρόνια.
Η μαμά μου αναφερόταν σπάνια στους νόμους Τζιμ Κρόου
και σε πολλά άλλα φυλετικά ζητήματα της εποχής της.
Αλλά μου είπε ότι της έλεγαν
ότι είχε μεγάλη μύτη και χείλη και πολύ σκούρο δέρμα.
Μαζί μ'αυτά, πιθανότατα της είπαν,
"Σε λίγα πράγματα θα είσαι καλή στη ζωή σου".
Η αλήθεια είναι ότι γνώριζα.
Μα απαγορευόταν να μιλάμε για οτιδήποτε φυλετικό στο σπίτι.
Δεν αντιμετώπιζα συνειδητά τη φυλή.
Δεν ήταν συνειδητό στο μυαλό μου,
μέχρι πολύ αργότερα.
Αφού τελείωσα το λύκειο,
χρησιμοποίησα τα χρήματα που είχαν συγκεντρωθεί από τον έρανο
για να πάω στη Σχολή Τζούλιαρντ στη Νέα Υόρκη για ενάμισι χρόνο.
Έπειτα, έκανα αίτηση για υποτροφία...
ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΕΡΤΙΣ, 1950-1951
στο μουσικό ινστιτούτο Κέρτις.
ΠΙΑΝΟ, 72 ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ, 3 ΔΕΚΤΟΙ
Έπαιζα και Τσέρνυ και Λιστ και Ραχμάνινοφ και Μπαχ.
Ήξερα ότι ήμουν αρκετά καλή...
ΑΚΡΟΑΣΗ, ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ
αλλά με απέρριψαν...
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ
και μου πήρε έξι μήνες να συνειδητοποιήσω ότι έφταιγε το ότι ήμουν μαύρη.
Εκείνον τον καιρό δεν μπορούσα να ξεπεράσω το πλήγμα του ρατσισμού.
Έπειτα, ξέμεινα από χρήματα
κι έπρεπε να δουλέψω για να τα βγάλω πέρα.
Η οικογένειά μου είχε μετακομίσει στη Φιλαδέλφεια για να είναι κοντά μου.
Ήμασταν φτωχή οικογένεια, οπότε έπρεπε να δουλέψω.
Τι άλλο έμενε να κάνω;
Έτσι, ένα καλοκαίρι βρήκα δουλειά στο Ατλάντικ Σίτι.
Ήταν ένα πολύ φθηνό μπαρ
όπου πήγαινα με βραδινές τουαλέτες.
Δεν ήξερα κάτι καλύτερο.
Κι έπαιζα ό,τι μπορούσα να σκεφτώ.
Ποπ, κλασικά, σπιρίτσουαλ, τα πάντα.
Ήταν πολύ παράξενο. Δεν είχα ξανατραγουδήσει,
όταν μου είπαν ότι έπρεπε να τραγουδήσω, προκειμένου να συνεχίσω στο μαγαζί.
Λοιπόν, 90 δολάρια ήταν περισσότερα απ'όσα θα μπορούσα να φανταστώ,
οπότε δέχτηκα.
Κι από τότε δεν έχω σταματήσει.
Η Γιούνις Γουέιμον έπαιζε σε μπαρ για να βοηθά την οικογένειά της
και για να συνεχίσει την εκπαίδευσή της στο πιάνο.
Μα επειδή δεν ήθελε να γνωρίζει η μητέρα της...
ΡΟΤΖΕΡ ΝΟΥΠΙ, ΦΙΛΟΣ
ότι έπαιζε "τη μουσική του διαβόλου" σε μπαρ,
άλλαξε το όνομά της.
Η Γιούνις Γουέιμον έγινε η Νίνα Σιμόν.
Η ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ ΣΤΟ MIDTOWN
Πήρε το όνομα "Νίνα", που σημαίνει "μικρούλα",
ο φίλος της την έλεγε έτσι,
και το επίθετο "Σιμόν" από τη Γαλλίδα ηθοποιό Σιμόν Σινιορέ.
Δεν ήθελα να το μάθει η μητέρα μου. Δεν θα της άρεσε.
Της το κράτησα κρυφό για πολύ, πολύ καιρό.
Ήταν μοναχική δουλειά για μια νέα κοπέλα;
-Πολύ μοναχική. -Δουλεύατε περίεργες ώρες, φαντάζομαι.
Από τα μεσάνυχτα έως τις 07:00.
-Πάει η κοινωνική ζωή σας. -Δεν είχα ποτέ.
ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΙΤΙ, ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ
-Γιατί συνεχίσατε; -Δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς.
Έπρεπε να παίζω και χρειαζόμουν χρήματα.
Η ανάγκη με έκανε να σκέφτομαι τι θα κάνω από μέρα σε μέρα.
Δεν ήξερα ότι θα έμενα στον χώρο.
Δεν το σκεφτόμουν σαν επιλογή.
Το λάθος είναι μόνο δικό μου
Εξαρχής, ένιωσα ότι κάτι της συνέβαινε.
"Τι σου συμβαίνει, Νίνα;"
Και...
ΑΛ ΣΑΚΜΑΝ ΚΙΘΑΡΙΣΤΑΣ, ΜΟΥΣΙΚΟΣ Δ/ΝΤΗΣ
Βαθμιαία, αυτό δυνάμωσε.
Η πρώτη φορά που έπαιξα με τη Νίνα,
ήταν το καλοκαίρι του 1957, στο Νιου Χόουπ της Πενσυλβάνια.
Δεν με κοίταξε.
Δεν είπε τίποτα. Λες και δεν ήμουν καν εκεί
και ξεκίνησε ένα τραγούδι.
Δεν είπε σε ποιον τόνο.
Απλώς ξεκίνησε να παίζει κι εγώ ήξερα ακριβώς πώς να μπω.
Λες κι είχαμε μια τηλεπαθητική σχέση.
Συγχρονιστήκαμε πολύ γρήγορα.
Και τότε σήκωσε το κεφάλι.
Ο Αλ Σάκμαν είναι ένας πολύ ευαίσθητος και δημιουργικός άντρας.
Προσαρμόζεται τέλεια, δηλαδή σε όποιον τόνο κι αν είμαι,
προσαρμόζεται αμέσως, γιατί το κάνω συχνά.
Αλλάζω τόνο στη μέση του κομματιού.
Η Νίνα είχε τον τρόπο να παίρνει ένα κομμάτι,
κι όχι να το διερμηνεύει, αλλά να το μεταμορφώνει.
Ξέρετε, του έδινε μορφή μέσα από τις εμπειρίες της.
Μ'ενδιέφερε να μεταφέρω ένα συγκινητικό μήνυμα.
Δηλαδή, χρησιμοποιούσα ό,τι είχα μέσα μου, μερικές φορές για να εκφράσω κάτι απλό,
ενώ άλλες φορές κάτι πολύπλοκο, με ένταση.
Μερικές φορές η φωνή μου είναι τραχιά
και άλλες φορές σαν μέλι.
Πρωτοείδα τη Νίνα στο κλαμπ μου το 1959, κι εντυπωσιάστηκα. Ήταν διαφορετική.
Ένωνε την φολκ με την τζαζ.
ΤΖΟΡΤΖ ΓΟΥΕΪΝ ΙΔΡΥΤΗΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΖΑΖ, ΝΙΟΥΠΟΡΤ
Ήταν φοβερή πιανίστρια.
Η φωνή της διέφερε από κάθε άλλη.
Ήταν μια γυναικεία φωνή, με το βάθος ενός βαρύτονου.
Εκείνο το βάθος και το σκοτάδι πρόδιδαν τι βρισκόταν στην ψυχή της
και σε άγγιζε πολύ γρήγορα.
Ήταν καλλιτέχνης. Μια πρωτότυπη καλλιτέχνιδα.
Έτσι την προσέξαμε και το 1960 την έβαλα στο Φεστιβάλ Τζαζ του Νιούπορτ,
όπου έκανε μεγάλη επιτυχία.
ΝΙΟΥΠΟΡΤ, 1960
Η μουσική της ήταν πρωτότυπη.
Όταν πρωτοεμφανίστηκε, ήταν απ'αυτούς τους μουσικούς
που δεν χρειάζεται να τους ακούσεις πολλές φορές.
ΣΤΑΝΛΕΪ ΚΡΑΟΥΤΣ ΚΡΙΤΙΚΟΣ
Και μία φορά να τους ακούσεις λες, "Τον έχω ξανακούσει.
Κανείς δεν μοιάζει μ'αυτήν".
Στο Νιούπορτ, καθόταν σ'ένα ψηλό σκαμνί με ένα ντέφι
κι εγώ ήμουν πίσω.
Δεν ήταν σίγουρη για το αν ήθελε να το κάνει.
Αν θυμάμαι καλά, έλεγε, "Τι κάνω εδώ;"
Και της είπα, "Είσαι εδώ, γιατί εδώ ανήκεις".
Κι είπε, "Το καλό που σου θέλω να παίξεις".
Της είπα, "Μην ανησυχείς, θα παίξω".
Αν παρατηρήσεις την ερμηνεία της στο "Little Liza",
πού και πού σκάει ένα χαμόγελο.
Χαλάρωσε, ήταν πολύ χαριτωμένο.
Έπειτα, ηχογράφησα επτά με οκτώ κομμάτια που έλεγα εκείνα τα χρόνια
και φυσικά το κοινό ξεχώρισε το "I Loves You Porgy".
Δεν προοριζόταν να γίνει επιτυχία.
THE BILLBOARD #2 "I LOVES YOU PORGY", ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ
-Γεια σας, παιδιά. -Χαίρομαι που σε βλέπω.
Ωραία. Έλινορ, πάρε το παλτό του Ντον
και δείξε στις κοπέλες το μπάνιο και την κρεβατοκάμαρα.
Καλησπέρα σας.
Χαρά μας που είστε μαζί μας στο Playboy's Penthouse.
Είμαι ο Χιου Χέφνερ, συντάκτης κι εκδότης του Playboy.
Υποδεχτείτε κάποια που πιθανότατα όλοι γνωρίζετε, τη Νίνα Σιμόν.
Πέρσι εμφανίστηκε από το πουθενά ως αστέρι της δισκογραφίας.
Έχει μια μεγάλη επιτυχία, το "Porgy",
που σπάει κάθε εισπρακτικό ρεκόρ.
Χαιρόμαστε που είναι μαζί μας
-στο Playboy's Penthouse. -Ευχαριστώ.
Και τώρα θα μας τραγουδήσει με την ομάδα της.
Ν'ακούσουμε το "Porgy";
-Βεβαίως. -Εντάξει.
Αυτό θα κάνουμε.
Νίνα, υπάρχει κάποιος Άντι Στράουντ.
Μπήκε στη ζωή σου κι έγινε κομμάτι της.
Πώς γνώρισες τον σύζυγό σου;
Ήρθε να με δει σε ένα κλαμπ και μας σύστησε ένας κοινός φίλος.
Η Νίνα ήρθε κι έκατσε στο τραπέζι, ενώ έτρωγα ένα χάμπουργκερ...
ΑΝΤΡΙΟΥ ΣΤΡΑΟΥΝΤ, 2006
κι εκείνη βούτηξε στις πατάτες.
Ρώτησε αν με πείραζε. Της είπα, "Καθόλου".
Τα βρήκαμε και μου έδωσε μια κάρτα με ένα σημείωμα.
Τις επόμενες μέρες, πήγα να τη δω στο σπίτι της.
Για τον Άντι: Χάρηκα που σε γνώρισα. Νίνα Σιμόν
Πώς ήξερες ότι ο Άντι Στράουντ ήταν ο κατάλληλος
κι όχι απλώς ένα ακόμη ραντεβού;
Δύσκολη ερώτηση.
Μου είπε ότι ήθελε από καιρό να με γνωρίσει κι ήρθε για μένα. Τον ερωτεύτηκα.
ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙ ΜΟΥ. ΝΙΝΑ.
Αργότερα, με κατατρόμαξε. Ήταν πολύ...
Ήξερε τι ήθελε και τα ανέλαβε όλα.
Εγκατέλειψε την καριέρα του ως αρχιφύλακας για να κάνει τις δημόσιες σχέσεις μου
και για πρώτη φορά ένιωσα ότι δεν ήμουν μόνη μου εκεί έξω.
Θυμάμαι τη γνωριμία μου με τον Άντι.
Ήταν ένας σκληρός νεοϋορκέζος αστυνομικός.
Τον έβλεπες και το έβαζες στα πόδια.
Είχε τον τρόπο να λέει μόνο μια κουβέντα,
"Γεια",
που σου προκαλούσε φόβο.
Αλλά παντρεύτηκαν το 1961.
Αποσύρθηκε από την αστυνομία κι έγινε μάνατζέρ της.
Έκανε καλή δουλειά.
Πήραν ένα όμορφο σπίτι στο Μάουντ Βέρνον της Νέας Υόρκης.
Είχαμε ένα σπίτι με 13 δωμάτια, τέσσερα στρέμματα γης και πολλά δέντρα.
ΠΟΙΟΣ ΝΑ ΤΟ ΠΕΡΙΜΕΝΕ! ΣΠΙΤΙ 50.000 ΔΟΛΑΡΙΩΝ.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΗΘΙΣΩ ΠΟΛΛΑ ΚΑΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. ΕΧΩ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΑ.
ΜΠΑΞΕΣ, ΣΚΙΟΥΡΟΙ.
ΤΟ ΑΙΘΡΙΟ, Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΚΟΜΨΗ ΚΙ ΑΠΛΗ.
Η Λίσα γεννήθηκε εννέα μήνες μετά.
Οι πρώτες τρεις ώρες μετά τη γέννησή της, ήταν οι πιο γαλήνιες της ζωής μου.
Ήμουν ερωτευμένη με τον κόσμο.
Κι ο Άντριου ήταν μαζί μου. Καθόταν εκεί κι έλεγε...
Νοιαζόμουν για το μωρό κι εκείνος για μένα.
Μου άρεσε αυτό.
Μου άρεσε η μητρότητα. Ήμουν καλή μητέρα.
Ήμουν πολύ καλή μητέρα.
Θυμάμαι πολύ καλά το σπίτι μας στο Μάουντ Βέρνον.
Ήταν παραμυθένιο.
Θυμάμαι τα σχέδια της ταπετσαρίας.
Οι τοίχοι ήταν κάπως...
Είχαν ένα χρυσαφένιο χρώμα.
Ήταν ένα ματ χρυσό,
βελούδινο.
Έτσι, ακουμπούσα συνέχεια τους τοίχους, εξαιτίας της υφής τους.
Και η μαμά μου είχε μια ντουλάπα
όπου έβαζε τις γούνες και τα κοστούμια της.
Πήγαινα συνέχεια εκεί.
Ήταν όμορφες, γλυκές μέρες. Ωριμάζαμε κι εξελισσόμασταν μαζί.
ΑΓΑΠΗΜΕΝΕ ΜΟΥ ΑΝΤΙ, ΘΕΛΩ ΝΑ Σ'ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΣΩ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ Ο ΕΑΥΤΟΣ ΣΟΥ.
Σ'ΑΓΑΠΩ ΚΙ ΕΙΜΑΙ ΕΥΓΝΩΜΩΝ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ ΑΝΤΡΑΣ ΜΟΥ.
Το σχέδιό μου ήταν να την εξελίξω και να την διαμορφώσω ως καλλιτέχνιδα.
Έστησα ένα γραφείο στην 5η Λεωφόρο με 42η Οδό.
Είχα έναν υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων,
ένα δισκογραφικό διαφημιστή από την Atlantic Records,
έναν τύπο που ασχολούνταν με τη ραδιοφωνική προώθηση
κι έναν φωτογράφο.
Ο μπαμπάς ήταν εξαίρετος στη δουλειά.
Είχε, πράγματι, όραμα και ήταν πολύ διορατικός επιχειρηματίας.
Η Νίνα ήθελε πολύ να εμφανιστεί στο Κάρνεγκι Χολ.
Είχε εκπαιδευτεί ως κλασική πιανίστρια, με τον στόχο
να γίνει η πρώτη μαύρη κλασική πιανίστρια
που θα εμφανιζόταν εκεί.
Αυτός ήταν ο πρωταρχικός της στόχος.
Ωστόσο, κανένας παραγωγός στη Νέα Υόρκη
δεν αναλάμβανε το εγχείρημα.
Έτσι, χρηματοδότησα με δικά μου χρήματα την εμφάνισή της.
Είχε εκστασιαστεί. Είχε τρελαθεί από χαρά.
ΚΑΡΝΕΓΚΙ ΧΟΛ
Έγραψες στους γονείς σου λέγοντας,
"Εδώ θέλατε να παίξω,
-αλλά να παίξω Μπαχ". -"Να παίξω Μπαχ".
Σε μια τόσο σημαντική στιγμή ήσουν ακόμη απογοητευμένη;
Λάτρευα το κοινό,
αλλά δεν έπαιζα κλασική μουσική,
αν και το ήθελα. Γι'αυτό έγραψα,
"Ναι, θα παίξω στο Κάρνεγκι Χολ, επιτέλους, αλλά δεν θα παίξω Μπαχ".
ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΝΕΓΚΙ ΧΟΛ, 1963
Μετά το Κάρνεγκι Χολ, έπαιζε σε ολόκληρη τη χώρα.
Φωτογραφίες σε περιοδικά, άρθρα.
ΤΖΕΡΙ ΜΟΥΛΙΓΚΑΝ, ΝΤΙΚ ΓΚΡΕΓΚΟΡΙ,
ΜΠΙΛ ΚΟΣΜΠΙ, ΖΟΡΖ ΜΟΡΕΛ, ΜΑΪΛΣ ΝΤΕΪΒΙΣ ΚΟΥΙΝΤΕΤ
Έγινε πολύ επιτυχημένη κι αναγνωρισμένη.
-Σας ευχαριστώ. -Συναντιόμαστε στην Ιαπωνία.
Μια νέα γυναίκα που έκανε μεγάλη επιτυχία...
Μια επιδέξια πιανίστρια και ξεχωριστή...
Η διάσημη καλλιτέχνιδα...
Μια αξιόλογη φωνή των μπλουζ και της σόουλ.
Για πρώτη φορά στη βρετανική τηλεόραση,
Η ιέρεια της σόουλ...
-Η εξαίρετη τραγουδίστρια. -Νίνα Σιμόν.
-Νίνα Σιμόν.
Η μουσική της Σιμόν έχει μια τεχνική και μια πειθαρχεία
που θυμίζει κλασική μουσική.
Εισήγαγε τη φούγκα και την αντίστιξη
στην ελεύθερη, αυθόρμητη φύση της τζαζ μουσικής.
Νίνα, τώρα που είσαι μια επιτυχημένη καλλιτέχνιδα,
σ'ενδιαφέρει ακόμη η κλασική μουσική;
Ναι, αλλά δεν έχω τον χρόνο για να το σκέφτομαι.
Αλλά για τις καλύτερες στιγμές μου στη μουσική,
επικαλούμαι όσα με δίδαξε η κλασική μουσική.
Ήθελε ό,τι μπορούσε να προσφέρει το χρήμα και η επιτυχία.
Οπότε της υποσχέθηκα ότι θα γινόταν μια πλούσια, μαύρη γκόμενα.
Είχαμε έναν μαυροπίνακα όπου έγραφε,
"Θα γίνω μια πλούσια, μαύρη γκόμενα μέχρι τότε",
κι έλεγε, "Τότε ας τα παρατήσεις" και τον πίστευα,
αλλά δεν μπορούσα να τα παρατήσω επειδή με πίεζε.
Ο Άντι έλεγε, "Νίνα, θέλει σκληρή δουλειά.
Αν θέλεις χρήματα, πρέπει να δουλέψεις".
Δεν της άρεσε αυτό.
Έπειτα, γεννήθηκε η Λίσα και δεν της άρεσε το ότι έπρεπε να λείπει για δουλειά.
ΝΑ ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΩ ΝΑ ΔΩ ΤΙ ΚΑΝΕΙ Η ΛΙΣΑ.
Δεν καταλάβαινα τι δουλειά έκανε η μαμά. Ήξερα μόνο ότι ταξίδευε συνεχώς.
ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Έλεγε ότι αλλάξαμε 13 νταντάδες σε επτά χρόνια.
Έτσι, ενώ προσπαθούσε να διατηρεί μια αίσθηση προγράμματος
και κανονικότητας για μένα,
δούλευε μακριά μου.
Μπορώ να έχω πέντε λεπτά ακόμη;
Όταν ταξιδεύαμε, έπρεπε να είμαστε προσεκτικοί.
Μπορεί να θύμωνε ή να μάλωνε με κόσμο.
Πιέζετε, πιέζετε πολύ. Μην προσθέτετε τίποτε. Πάμε πάλι.
Αν μιλούσε κάποιος από το κοινό, απλώς καθόταν
κι αρχικά έλεγε, "Παρακαλώ..."
Και μετά, "Δεν συνεχίζω".
Σηκωνόταν, έφευγε και η συναυλία τελείωνε.
Απλώς θέλω να ακούν αυτήν τη μουσική, όπως ακούν την κλασική.
Νόμιζα ότι χρειάζονταν διδαχή. Αν δεν καταλάβαιναν, σταματούσα.
Πέρασε από το Κάρνεγκι Χολ
και είχε ένα σπίτι στην εξοχή,
αλλά άρχισε να αμφισβητεί τον εαυτό της.
ΧΘΕΣ ΜΕ ΕΠΙΑΣΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ.
Καταθλιβόταν σχετικά με τη μουσική βιομηχανία,
τα προσωπικά της, καταριόταν κι έσπαγε πράγματα
και με τον καιρό χειροτέρευε.
ΕΧΑΣΑ ΤΗΝ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΓΙΑ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΕΞ.
ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΤΟ ΕΒΛΕΠΑ ΣΑΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΝΟΙΑΖΟΜΟΥΝ.
Ασχολούμουν μόνο με τη δουλειά.
Ήμουν μονίμως κουρασμένη.
ΠΑΙΡΝΩ ΧΑΠΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΙΜΗΘΩ ΚΑΙ ΝΑ ΒΓΩ ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ.
Δεν μπορούσα να κοιμηθώ.
Βλέπετε, η μουσική είναι συνέχεια στο μυαλό μου,
δηλαδή όσο έπαιζα τόσο δεν μπορούσα να χαλαρώσω.
Πίστευα ότι ο Άντι θα μ'άφηνε να ξεκουραστώ.
Αλλά δεν το έκανε.
Έχω το συκώτι μου
Ένιωθε ότι την μεταχειριζόταν σαν άλογο κούρσας
κι εκείνη συνεχώς αγωνιζόταν.
Ο Άντι έλεγε, "Νίνα, χτίζουμε μια καριέρα.
Για να συνεχιστεί, πρέπει να ασχολείσαι".
Έτσι, αγανάκτησε με τον Άντι.
Αλλά τον φοβόταν.
Ο Άντριου με προστάτευε απ'όλους, εκτός απ'τον εαυτό του.
Είχε τυλιχθεί γύρω μου σαν φίδι.
Δούλευα σκληρά και τον φοβόμουν.
Ο Άντριου με χτυπούσε.
Δεν έχω μιλήσει ποτέ γι'αυτό.
Αλλά με χτυπούσε. Τον φοβόμουν απίστευτα.
Κάποτε, πολύ νωρίς το πρωί, περίπου στις 04:00 ή 05:00,
χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν η Νίνα και ζήτησε καταφύγιο.
Είχα πάει σε μια ντισκοτέκ με τον Άντριου,
όπου ένας θαυμαστής μου έδωσε ένα σημείωμα
και με είδε να το παίρνω και να το βάζω στην τσέπη μου.
Εκείνη δεν ασχολήθηκε. Μου το εκμυστηρεύτηκε.
Ο Άντι την άρπαξε από το χέρι,
την έβγαλε έξω απ'το μαγαζί και την έδειρε.
Όταν βγήκα στον δρόμο, άρχισε να με χτυπά σκληρά.
Ωσότου μάτωνα.
Με χτυπούσε μέχρι να φτάσουμε σπίτι,
στα σκαλιά, στο ασανσέρ, στο δωμάτιό μου, έβαλε ένα περίστροφο στο κεφάλι μου.
Μετά με έδεσε και με βίασε.
Ήρθε στο σπίτι μου και ήταν χτυπημένη.
Την έβαλα να ξαπλώσει
και ξεκουράστηκε για μερικές μέρες.
Με βρήκε δύο εβδομάδες μετά. Δεν μπορούσα να δω από τα χτυπήματα.
-Και είπε, "Ποιος σε χτύπησε έτσι;" -Του απάντησα, "Εσύ!"
"Όχι εγώ. Εγώ σε έψαχνα επί δύο εβδομάδες".
Του είπα, "Είσαι τρελός".
Ήταν βάναυσος, αλλά τον αγαπούσα.
Υποθέτω ότι πίστευα πως δεν θα το ξαναέκανε.
Μέχρι τον θάνατό της, η μητέρα μου έλεγε
ότι ο μπαμπάς ήταν ο καλύτερος μάνατζέρ της,
αλλά εκτός από χαρισματικός,
ήταν τραμπούκος και πολύ κακός
και την έκανε να υποφέρει
σε υπερβολικό βαθμό,
ενώ δεν θα έπρεπε να ήταν έτσι.
Η μαμά έλεγε πράγματα, όπως,
"Χτυπούσε το κεφάλι μου στον τοίχο".
Έλεγε ότι την είχε χτυπήσει στην κοιλιά όταν ήταν έγκυος.
Ο ΑΝΤΡΙΟΥ ΜΕ ΧΤΥΠΗΣΕ ΧΘΕΣ ΤΟ ΒΡΑΔΥ (ΠΡΗΣΜΕΝΟ ΧΕΙΛΟΣ).
ΗΤΑΝ Ο,ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΟΜΟΥΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟΣΕΣ ΜΕΡΕΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ.
ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΟΤΙ ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΕ ΧΤΥΠΑ (ΜΟΥ ΤΟ ΕΙΠΕ).
Ως παιδί, θυμάμαι να κάθομαι ανάμεσά τους στο αυτοκίνητο,
ενώ μάλωναν για κάτι.
Και θυμάμαι τον πατέρα μου να με σπρώχνει πίσω,
κάπως έτσι, και να την χαστουκίζει.
Γυρνούσαμε σπίτι με τ'αυτοκίνητο. Οδηγούσα εγώ και τη χαστούκισα.
Ανέβλυσε λίγο αίμα από το φρύδι της.
Είχε σκιστεί από το δαχτυλίδι μου.
Την πήγαμε σπίτι
και περιποιήθηκα την πληγή της.
Σε μία εβδομάδα δεν υπήρχε ούτε σημάδι.
Πρέπει να ήταν και οι δύο τρελοί.
Έμεινε μαζί του.
Έπαιζε με τη φωτιά.
Μ'ΑΡΕΣΕΙ Η ΒΙΑ, ΕΙΤΕ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΕΙΤΕ ΣΤΟΝ ΕΡΩΤΑ.
Είναι σαν να προκαλείς ταύρο με κόκκινο πανί,
"Έλα στην κουζίνα μου να δούμε τι θα γίνει".
Αυτό έκανε.
-Τι θέλω για εκείνη; -Ναι.
Εμένα. Τι άλλο;
Σοφή επαγγελματική κίνηση.
Ο πατέρας μου είχε στρατηγική σχετικά με την καριέρα της μαμάς.
Ήθελε να κερδίσει κάθε βραβείο
και να γίνει το αστέρι που ήξερε ότι μπορούσε να γίνει.
Αλλά εκείνη ήθελε και κάτι ακόμη.
Κάτι της έλειπε. Ένα νόημα.
15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1963
Πέθαναν στο Μπέρμιγχαμ, τη μεγαλύτερη φυλετικά διαχωρισμένη πόλη.
Σημειώθηκε έκρηξη την Κυριακή,
σκοτώνοντας τέσσερα κοριτσάκια και τραυματίζοντας 20 νέγρους.
Περισσότερες από 40 εκρήξεις στο Μπέρμιγχαμ.
Παιδιά δολοφονήθηκαν την Κυριακή στο Μπέρμιγχαμ.
Σε κατηχητικό ενός χριστιανικού έθνους.
Και όλοι αδιαφορούν.
Όταν σκοτώθηκαν εκείνα τα παιδιά στην εκκλησία, κάτι συνέβη μέσα μου.
Αρχικά θλίβεσαι, αλλά μετά τρελαίνεσαι.
Όταν σκοτώθηκαν εκείνα τα παιδιά, έγραψα αυτό το τραγούδι.
Είναι πολύ συγκινητικό και βίαιο τραγούδι.
Γιατί έτσι νιώθω για την κατάσταση.
Η Αλαμπάμα με έχει αναστατώσει Έχασα τον ύπνο μου από το Τενεσί
Όλοι ξέρουν για το Μισισίπι, να πάρει
Δεν το βλέπεις; Ξέρω ότι το νιώθεις
Είναι στον αέρα
Δεν αντέχω πια αυτήν την πίεση
Ας πει κάποιος μια προσευχή
Η Αλαμπάμα με έχει αναστατώσει Έχασα τον ύπνο μου από το Τενεσί
Όλοι ξέρουν για το Μισισίπι, γαμώτο
Το "Mississippi Goddam".
ΝΤΙΚ ΓΚΡΕΓΚΟΡΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΚΙ ΑΚΤΙΒΙΣΤΗΣ
Μου τράβηξε την προσοχή.
Αυτό που έκανε ήταν διαφορετικό.
Κι έρχεται μια γυναίκα.
Παρά τις τρομερές δυστυχίες που περνούσαν οι μαύροι,
κανένας μαύρος δεν θα τολμούσε να πει, "Mississippi goddam" (Γαμώτο Μισισιπή)
Το ότι κάποια με το δικό της κύρος
μιλούσε για τα προβλήματά τους τούς χαροποιούσε.
Όλοι θέλαμε να το πούμε. Αλλά το είπε εκείνη.
"Mississippi goddam!"
Κυνηγόσκυλα στα ίχνη μου
Σχολιαρόπαιδα έχουν μπει φυλακή
Συνάντησα μια μαύρη γάτα
Κάθε μέρα μπορεί να είναι η τελευταία μου
Η χώρα μου είναι γεμάτη ψέματα
Θα πεθάνουμε όλοι, σαν τις μύγες
Δεν εμπιστεύομαι κανέναν πια
Λένε, "Μη βιάζεσαι"
Ήταν επαναστατικό να γράψει ένα τραγούδι με τέτοιο τίτλο.
Δεν υπήρχε βωμολοχία στο ραδιόφωνο ή στα υπόλοιπα μέσα.
Οι DJ αρνούνταν να το παίξουν κι επέστρεφαν τους δίσκους σπασμένους.
-Αυτό είναι το πρόβλημα -Αργείς
-Στο καθάρισμα των παραθύρων -Αργείς
-Στο μάζεμα του βαμβακιού -Αργείς
-Είμαστε σάπιοι -Αργείς
-Είμαστε τεμπέληδες -Αργείς
-Είμαστε παρανοϊκοί -Αργείς
Πού πάω; Τι κάνω;
Δεν έχω ιδέα
Καθώς το κίνημα των ατομικών δικαιωμάτων δυνάμωνε,
δυνάμωνε κι εκείνη μαζί του.
Το '65, παίξαμε στην πορεία της Σέλμα, στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα.
Έχουμε το νόμιμο και συνταγματικό δικαίωμα της πορείας από τη Σέλμα στο Μοντγκόμερι.
Ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο. Επιστρατεύθηκαν οι ομοσπονδιακοί
και τοποθετήθηκαν ένοπλοι σε ταράτσες κτηρίων.
Μπροστά στη σκηνή, αντικριστά στο κοινό,
ήταν ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Ραλφ Μπαντς από τον ΟΗΕ
κι άλλοι διεθνείς αξιωματούχοι.
O Λάνγκστον Χιουζ, o Τζέιμς Μπάλντγουιν, o Σίντνεϊ Πουατιέ, o Μπιλ Κόσμπι,
o Λέοναρντ Μπερνστάιν, o Χάρι Μπελαφόντε.
Τραγουδούσαμε το "Mississippi Goddam".
Δεν το βλέπεις;
25 ΜΑΡΤΙΟΥ 1965 ΜΟΝΤΓΚΟΜΕΡΙ, ΑΛΑΜΠΑΜΑ
Είναι στον αέρα
Δεν αντέχω πια αυτήν την πίεση
Ας πει κάποιος μια προσευχή
Η Αλαμπάμα με έχει αναστατώσει
Έχασα τον ύπνο μου από τη Σέλμα
Όλοι ξέρουν για το Μισισίπι, γαμώτο
Η μητέρα μου έλεγε ότι μετά απ'αυτό το τραγούδι
οργίστηκε τόσο, που έσπασε η φωνή της.
Κι από τότε,
δεν επανήλθε ποτέ ξανά στην πρότερη οκτάβα της.
Νομίζω ότι η οργή της ήταν αυτό που την κράτησε.
Η ενέργεια, η δημιουργικότητα και το πάθος εκείνων των ημερών
της έδωσαν δύναμη.
ΔΕΝ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΦΑΓΗΤΟΥ ΚΑΙ ΥΠΝΟΥ,
ΑΡΚΕΙ ΠΟΥ ΚΑΝΩ ΚΑΤΙ ΤΟΣΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΓΙΑ ΜΕΝΑ ΟΣΟ ΑΥΤΟ.
Ο ΑΝΤΡΙΟΥ ΗΤΑΝ ΑΙΣΘΗΤΑ ΨΥΧΡΟΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.
Όταν έγραψε το "Mississippi Goddam" , το βρήκα ξεχωριστό.
Μου άρεσε πολύ.
Ήξερα ότι θα έχει μεγάλη απήχηση.
MISSISSIPPI ΤΗΣ ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ
Το παράπονό μου ήταν
το ότι ενώ εγώ αποζητούσα την εμπορική επιτυχία,
την αποσπούσε το κίνημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Όταν προέκυψε το ζήτημα των ατομικών δικαιωμάτων,
ένιωσα ότι μπορούσα να εκφράζω όλα όσα σκεφτόμουν ως τότε.
Όταν ήμουν μικρή, σημασία είχε η επιβίωση.
Ως οικογένεια μαύρων, έπρεπε να προσέχουμε.
Έπρεπε να κρατάμε μυστικά.
Δεν παραπονεθήκαμε ποτέ για τη φτώχεια,
την εκμετάλλευση και την κακομεταχείριση.
Κρατούσαμε τα στόματά μας κλειστά,
ειδικά επειδή έπρεπε να περνάω τον σιδηρόδρομο.
Οπότε ήξερα ότι το να σπάσεις τη σιωπή,
σήμαινε διαμάχη με τους λευκούς της πόλης.
Αν και δεν ήξερα ότι το ήξερα,
αν ο μαύρος ξεσηκωνόταν κι έλεγε, "Φτάνει πια",
αυτό θα σήμαινε τον θάνατό του.
Αλλά κανείς δεν αναφερόταν σ'αυτό, κάτι που είναι παράξενο.
Το ένιωσα πρώτη φορά σε ένα ρεσιτάλ μου.
ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΝΕΓΡΩΝ
Είχαν καθίσει όλοι...
ΓΙΟΥΝΙΣ ΓΟΥΕΪΜΟΝ ΕΙΔΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΛΕΥΚΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ
μα οι γονείς μου έπρεπε να κάτσουν πίσω.
"Αν καθίσουν πίσω, δεν θα εμφανιστώ".
Εκείνη τη φορά τους άφησαν να καθίσουν στις μπροστινές θέσεις,
αλλά ήταν η πρώτη φορά που ένιωσα θύμα διακρίσεων
κι αυτό με κατέκλυσε με τρόμο.
Κύριε Πλούσιε
Ποια νομίζεις ότι είμαι;
Αυξάνετε φόρους, παγώνετε τον μισθό μου Στέλνετε τον μοναχογιό μου στο Βιετνάμ
Μου δίνετε μέτρια σπίτια
Μου δίνετε μέτρια σχολεία
Περνάτε τους μαύρους για μέτριους ηλίθιους
Κύριε Πλούσιε
Αφήνω σε σένα τις στεναχώριες Ναι, θα το κάνω
Επιλέγω να αντανακλώ την κατάσταση και την εποχή στην οποία ζω.
Για μένα, αυτό είναι καθήκον.
Και σ'αυτή την κρίσιμη εποχή,
που είναι όλα απελπιστικά, που η κάθε μέρα είναι ζήτημα επιβίωσης,
δεν συνεισφέρεις, αν δεν ασχοληθείς.
Ασχέτως χρώματος, οι νέοι το ξέρουν, γι'αυτό ασχολούνται με την πολιτική.
Είτε θα διαμορφώσουμε τη χώρα είτε θα σταματήσει να διαμορφώνεται πια.
Δεν υπάρχει επιλογή...
Πώς είσαι καλλιτέχνης, αν δεν αντανακλάς την εποχή σου;
Όταν ψάχνω να βρω δουλειά
Για να βγάλω λίγα χρήματα
Προσφέρεις μονάχα την κακή Λευκή αντίδρασή σου
Αλλά ο κόσμος είναι μεγάλος
Μεγάλος, φωτεινός και στρόγγυλος
Και γεμάτος ανθρώπους σαν εμένα Μαύρους, κίτρινους, μπεζ και καφετιούς
Πίστεψέ με
Κύριε Πλούσιε
Αφήνω σε σένα τις στεναχώριες
Πίστευα ότι ξεσήκωνα τους ανθρώπους, αλλά τώρα θέλω το κάτι παραπάνω
και το θέλω σκόπιμα και ψυχρά.
Θέλω... Θέλω να τους ξεσηκώνω τόσο πολύ,
ώστε όταν φεύγουν από ένα σόου μου,
θέλω να φεύγουν κομμάτια.
Εντάξει.
Είπα, όταν πέθανε
Μου έλεγε όλη μου τη ζωή
Έλεγε, "Συνέχισε τη δουλειά, κορίτσι μου
Μια απ'αυτές τις μέρες Θα ανοίξουν τις πόρτες
Δεν θα περιμένεις πολύ ακόμη
Πες τους ακριβώς πώς νιώθεις
Γι'αυτό σου αφήνω τις στεναχώριες
Έτσι είμαι εγώ"
Θέλω να μπω στο λημέρι
αυτών των εκλεπτυσμένων, οπισθοδρομικών κι αυτάρεσκων ανθρώπων
και να τους τρελάνω.
Σηκωθείτε.
Δεν πειράζει αν χορεύετε αργά.
Η συμμετοχή μου στο κίνημα ήταν διεγερτική, γιατί ένιωθα χρήσιμη.
Τραγουδούσα για να βοηθάω τον λαό μου κι αυτό έγινε στυλοβάτης της ζωής μου.
Όχι το κλασικό πιάνο, ούτε η κλασική ούτε η εμπορική μουσική.
Αλλά η μουσική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Γνώρισα τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Μάλκολμ X, τον Άντριου Γιανγκ
κι άλλους καλλιτέχνες, ηθοποιούς, ποιητές, συγγραφείς,
ανθρώπους σαν εμένα, που ένιωθαν υποχρέωση να κάνουν κάτι.
Της ήταν πολύ σημαντικό
να συναναστρέφεται με συγγραφείς και δραματουργούς της εποχής,
επειδή αποτελούσαν το πνευματικό υπόβαθρο του κινήματος,
κάτι που της έλλειπε. Εκείνη ασχολούνταν με τη μουσική.
Για παράδειγμα, ο Λάνγκστον Χιουζ έγραψε τους στίχους του "Backlash Blues".
Ή το θεατρικό της Λορέιν Χανσμπέρυ, το Young, Gifted, and Black,
της ενέπνευσε ένα τραγούδι.
Μάλιστα, θεωρούνταν το πιο σημαντικό τραγούδι του κινήματος.
Ξέρω ότι υπάρχουν μόνο 300 μαύροι φοιτητές εδώ...
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΣΑΧΟΥΣΕΤΗΣ, ΑΜΧΕΡΣΤ
από το σύνολο των 18.000.
Αυτό το τραγούδι είναι αφιερωμένο σε σας.
Να είσαι νέος, χαρισματικός και μαύρος
Τι υπέροχο, πολύτιμο όνειρο
Να είσαι νέος, χαρισματικός και μαύρος
Η Λορέιν Χανσμπέρυ ήταν κολλητή μου
κι έγραψε τα θεατρικά Raisin in the Sun και Young, Gifted, and Black.
Μου έμαθε πολλά για τον Καρλ Μαρξ, τον Λένιν, τη φιλοσοφία.
Η φύση της κοινωνίας μας, η οποία έχει φέρει τους μαύρους σ'αυτήν τη θέση,
πρέπει να αλλάξει.
Να είσαι νέος, χαρισματικός και μαύρος
Ήταν απίστευτη εποχή.
Την αναπολώ και σκέφτομαι, "Ήταν εκεί οι μεγαλύτερες προσωπικότητες".
Η Λορέιν Χανσμπέρυ ήταν νονά μου.
Η γυναίκα του Μάλκολμ X, η Μπέτι Σαμπάζ, ήταν θεία μου.
Έμεναν δίπλα μας στο Μάουντ Βέρνον.
Είχαν έξι κόρες κι εγώ ήμουν η έβδομη.
Οπότε πήγαινα συνέχεια εκεί.
Με τη Λίσα ήμασταν συνομήλικες.
ΙΛΙΑΣΑ ΣΑΜΠΑΖ, ΚΟΡΗ ΤΟΥ ΜΑΛΚΟΛΜ X
Θεωρούσαμε ότι ήμασταν δίδυμες, νομίζω.
Ήταν πολύ όμορφη εποχή.
Υπήρχε μουσική, συζητήσεις.
Είτε ήταν στο δικό μας είτε στο σπίτι της Λίσα, της Νίνα Σιμόν,
ήταν πολύ εποικοδομητικό.
Έτυχε να μπορούμε να συναναστραφούμε
μερικούς από τους σπουδαιότερους ποιητές και ποιήτριες της εποχής.
ΠΡΕΣΒΕΙΡΑ ΣΑΜΠΑΖ Η ΠΡΩΤΟΤΟΚΗ ΚΟΡΗ
Καθόμασταν μαζί τους και τους ακούγαμε.
Ήταν πανέξυπνοι, πολυδιαβασμένοι, πολυταξιδεμένοι,
μαγευτικοί, γοητευτικοί,
χαρισματικοί άνθρωποι που ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο.
Ανήκω στη γενιά των "Young, Gifted, and Black".
Για όλους εμάς
ήταν τολμηρό να το δείχνουμε εμφανώς.
Κι έπειτα, όταν το τραγούδησε, το δηλώναμε χωρίς ντροπή.
Να είσαι νέος, χαρισματικός και μαύρος
Οι άνθρωποι εξωτερίκευαν το αφρικανικό στοιχείο τους
χωρίς να απολογούνται.
Ήταν ένα δημοφιλές τραγούδι της εποχής,
άρα άνετα το σιγοτραγουδούσαμε δημοσίως.
Αυτός είναι ο στόχος
Έγινε θρύλος του ακτιβιστικού κινήματος
και μέσα από συναντήσεις και συζητήσεις που άκουσα,
πείστηκε ότι έπρεπε να γίνουν ορισμένα πράγματα
προκειμένου να προωθηθεί η εξέγερση.
Εγώ ήμουν αντίθετος σ'αυτήν την άποψη,
η οποία εκδηλωνόταν από τη συμπεριφορά της προς εμένα και τη δουλειά.
Είχε ξεφύγει.
Θυμάμαι κάποιες νύχτες που ξαπλώναμε κι ήταν όλα καλά,
αλλά όταν ξυπνούσα την έβλεπα αναστατωμένη,
να με κοιτά σκεπτόμενη να με σκοτώσει.
Έτσι κυλούσε το πράγμα. Η πολιτική μας είχε επιβαρύνει.
Για μένα, οι μαύροι είμαστε τα πιο όμορφα πλάσματα στον κόσμο.
Η δουλειά μου είναι να τους κινήσω την περιέργεια
σχετικά με τις ρίζες τους,
την ταυτότητά τους και την υπερηφάνεια τους γι'αυτή.
Γι'αυτό προσπαθώ να κάνω τα τραγούδια μου όσο πιο δυνατά γίνεται.
Για να τους κινήσω την περιέργεια για τους εαυτούς τους.
Δεν ξέρουμε τίποτε για μας.
Δεν έχουμε την περηφάνια και την αξιοπρέπεια των Αφρικανών.
Δεν μπορούμε ούτε να μιλήσουμε για την καταγωγή μας.
Δεν γνωρίζουμε.
Είμαστε σαν χαμένη φυλή.
Δεν έχω σπίτι
Δεν έχω παπούτσια
Δεν έχω χρήματα
Δεν έχω φινέτσα
Δεν έχω φούστες
Δεν έχω πουλόβερ
Δεν έχω άρωμα
Δεν έχω αγάπη
Δεν έχω πίστη
Δεν έχω κουλτούρα
Δεν έχω μητέρα
Δεν έχω πατέρα
Δεν έχω αδέλφια
Δεν έχω παιδιά
Δεν έχω θείες
Δεν έχω θείους
Δεν έχω αγάπη
Δεν έχω σκέψη
Δεν έχω πατρίδα
Δεν έχω μόρφωση
Δεν έχω φίλους
Δεν έχω τίποτε
Δεν έχω κρασί
Δεν έχω χρήματα
Δεν έχω πίστη
Δεν έχω Θεό
Δεν έχω αγάπη
Τότε τι έχω;
Θέλω να προκαλέσω το συναίσθημα, "Ποιος είμαι; Από πού προέρχομαι;
Μου αρέσω; Γιατί μου αρέσω;
"Είμαι μαύρος κι όμορφος, είμαι και το ξέρω.
Δεν με νοιάζει η γνώμη των άλλων".
Έχω τα μαλλιά και το κεφάλι μου
Έχω το μυαλό και τα αυτιά μου
Έχω τα μάτια, τη μύτη και το στόμα μου
Έχω το φύλο μου
Έχω τα μπράτσα και τα χέρια μου
Έχω τα δάχτυλα και τις κνήμες μου
Έχω τα πέλματα και τα δάχτυλα των ποδιών
Έχω το συκώτι μου
Έχω το αίμα μου
Έχω τη ζωή μου
Έχω πονοκέφαλους και πονόδοντους
Κι άσχημες στιγμές, όπως κι εσύ
Έχω τα μαλλιά και το κεφάλι μου
Έχω το μυαλό και τα αυτιά μου
Έχω τα μάτια, τη μύτη και...
Αυτό με εξωθεί
στο να παρακινώ τους μαύρους να γνωρίσουν την κουλτούρα τους.
Να τους φέρω κοντά στη φύση τους, στη δύναμή τους.
Έχω την καρδιά και την ψυχή μου
Έχω τη πλάτη μου
Έχω το φύλο μου
Η Νίνα ήταν επαναστάτρια.
Δεν της ταίριαζε ο ρόλος που της δόθηκε ως μαύρης επαναστάτριας.
Δεν προσποιούταν
κι έδινε μεγαλύτερο βάθος στα τραγούδια απ'ότι είχε συνηθίσει ο κόσμος.
Έχω την ελευθερία μου
Ήταν κάτι σαν πολιούχος της επανάστασης.
Η Νίνα άρχισε να γίνεται επιθετική.
Θυμάμαι ότι κάποτε είπε στον Δρ Κινγκ,
"Δεν είμαι κατά της βίας!"
Και της είπε, "Εντάξει, αδελφή. Δεν χρειάζεται να είσαι".
Δεν ήμουν ποτέ κατά της βίας.
Πίστευα ότι έπρεπε να διεκδικήσουμε τα δικαιώματά μας με κάθε τρόπο.
Τότε γνώρισε τον Στόουκλι Καρμάικλ.
Η κυρία Σιμόν αναφέρει κάτι πολύ σημαντικό στο τραγούδι "Mississippi Goddam".
Λέει, "Αυτή η χώρα είναι χτισμένη με ψέματα".
Θα κάτσετε στην τηλεόραση όπου ο Λύντον Τζόνσον θα λέει,
"Η βία δεν οδηγεί πουθενά"...
ΣΤΟΟΥΚΛΙ ΚΑΡΜΑΪΚΛ
ενώ θέλει να αφήσετε το σχολείο για να πολεμήσετε στο Βιετνάμ.
Αν δεν θέλετε μπελάδες,
κρατήστε τα βρομόχερά σας μακριά απ'το όμορφο, μαύρο δέρμα μας.
Είμαι μία από τους ανθρώπους που έχουν σιχαθεί την κοινωνική τάξη,
το κατεστημένο. Τα σιχάθηκα όλα.
Για μένα, η αμερικανική κοινωνία είναι ένας καρκίνος
και πρέπει ν'αποκαλυφθεί για να ιαθεί. Δεν είμαι γιατρός για να τον γιατρέψω.
Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να φανερώσω την ασθένεια.
Είστε έτοιμοι, μαύροι;
Ναι.
Είστε έτοιμοι, μαύροι;
Ναι.
Είστε έτοιμοι;
-Είστε έτοιμοι; -Ναι.
Ήθελε να συνταχθεί με τους ακραίους αγωνιστές
που την επηρέαζαν.
Έπειτα από συναντήσεις με όλους εκείνους,
μου έλεγε, "Ας πιάσουμε τα όπλα. Ας βάλουμε δηλητήριο".
Κάθε είδους τρομοκρατική ενέργεια.
Έτοιμοι να καλέσετε την οργή των μαύρων θεών;
Τη μαύρη μαγεία;
Ναι.
Να κάνετε το καθήκον σας;
Για ν'αποκτήσουν δικαιώματά, οι μαύροι χρειάζονται δική τους πολιτεία.
Κι αν η επανάσταση ήταν ένοπλη, θα χυνόταν πολύ αίμα.
Θα κερδίζαμε τη δική μας πολιτεία.
Είστε έτοιμοι να σπάσετε λευκά πράγματα;
Ναι.
Είστε έτοιμοι να κάψετε κτήρια;
Ναι.
Σε κάποια στιγμή, η Νίνα άρχισε να παίζει μόνο πολιτικά τραγούδια
κι αυτό κόστισε στην καριέρα της.
Δεν μπορούσε να κλείσει δουλειές,
επειδή οι παραγωγοί φοβούνταν ότι θα περνούσε μόνο πολιτικά μηνύματα.
Είστε έτοιμοι να σκοτώσετε, αν χρειαστεί;
Ναι.
Είναι έτοιμος ο νους σας;
Ναι.
-Το σώμα σας; -Ναι.
Αν γινόταν όπως ήθελα, θα ήμουν δολοφόνος.
Θα είχα κατέβει στον Νότο με όπλα
και θα ακολουθούσα το "οφθαλμόν αντί οφθαλμού",
αλλά ο άντρας μου μού είπε
ότι δεν ξέρω από όπλα κι αρνήθηκε να μου δείξει,
οπότε το μόνο μου όπλο ήταν η μουσική.
Αλλά αν είχε γίνει ό,τι ήθελα, δεν θα ήμουν εδώ σήμερα.
Πιθανότατα θα ήμουν νεκρή.
Είστε πράγματι έτοιμοι;
Ναι.
Τα έβαζε με τους λευκούς,
σαν σκύλος που γαυγίζει,
αλλά ήθελε την αναγνώρισή τους.
Όποτε έβλεπε,
ας πούμε την Αρίθα Φράνκλιν, την Γκλάντς Νάιτ ή άλλους καλλιτέχνες
σε βραδινές τηλεοπτικές εκπομπές,
αναστατωνόταν,
επειδή εκείνη δεν την καλούσαν λόγω της φήμης της.
Τα πράγματα ήρθαν έτσι, ώστε τα έξοδα ήταν μεγαλύτερα απ'τα έσοδα.
Όλη η δουλειά που είχα κάνει, πήγαινε χαμένη.
Θα σας δω αργότερα.
Θυμάμαι το παράπονο του μπαμπά για το ότι μιλούσε συνεχώς ανοιχτά,
αλλά αυτή ήταν.
Όταν τραγουδούσε μπορούσε να λέει ότι ήθελε,
αλλά όταν τελείωνε το σόου,
"Η μαϊμού γυρνάει στο κλουβί,
τρώει τη μπανάνα της και πειθαρχεί".
Ήταν σαν να τιμωρούνταν που ήταν ο εαυτός της.
Πρέπει να ήταν επώδυνη και μοναχική κατάσταση.
Καλησπέρα.
Η αποψινή καλεσμένη μου δεν χρειάζεται συστάσεις.
Είναι η Νίνα Σιμόν.
Αναφορικά με τους καλλιτέχνες,
φαίνεται ότι οι περισσότεροι προσπαθούν να τονίσουν την ανάγκη για αλλαγή.
Αυτή είναι η δουλειά των καλλιτεχνών;
Νομίζω πως είναι κάτι που επέλεξα
κι ένιωσα υποχρέωσή μου να κάνω.
Οπότε είναι δουλειά μου,
αλλά, μερικές φορές, εύχομαι να μην ήταν.
Πιστεύω ότι οι καλλιτέχνες που δεν προσπαθούν να περάσουν μηνύματα
είναι, μάλλον, πιο ευτυχισμένοι,
αλλά εγώ οφείλω να είμαι ο εαυτός μου κι αυτό είναι πολύ δύσκολο.
Περίπου 19 άνθρωποι εξαρτώνται από μένα για να ζήσουν.
Είναι πολλοί.
Αν πω, "Είμαι πολύ κουρασμένη για να δουλέψω απόψε",
θα τα ακούσω απ'όλους.
Κανείς δεν θα καταλάβει ή νοιαστεί για το ότι είμαι πολύ κουρασμένη.
Το ξέρω αυτό.
Θα ήθελα λίγη ελευθερία, ώστε να μην νιώθω αυτήν την πίεση.
ΚΑΘΕ ΒΡΑΔΥ Σ'ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΒΡΩΜΕΡΕΣ, ΣΑΘΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ ΠΟΥ ΛΕΓΟΝΤΑΙ ΚΑΜΑΡΙΝΙΑ,
ΕΧΩ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΘΕΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΑ.
ΠΑΡΙΣΤΑΝΩ ΤΗ ΧΑΡΟΥΜΕΝΗ, ΕΝΩ ΕΙΜΑΙ ΛΥΠΗΜΕΝΗ.
ΜΕΣΑ ΜΟΥ ΦΩΝΑΖΩ, "ΑΣ ΜΕ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ",
ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΦΩΝΑΖΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗ ΒΓΑΙΝΕΙ ΗΧΟΣ.
Στα τέλη του '60,
κατάλαβα ότι η Νίνα πολεμούσε δαίμονες που εμφανίζονταν ανά πάσα στιγμή
χωρίς προειδοποίηση.
Γινόταν βίαιη, βιαιοπραγούσε
και η αλλαγή της ήταν δραματική.
Σαν διακόπτης.
Και σύντομα συνειδητοποίησα
ότι δεν ήταν η αδελφή μου, αλλά κάποια άλλη.
Κι αυτή η "άλλη", ήταν απειλητική.
ΝΑ ΠΑΡΕΙ, ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑ ΝΑ ΤΟΥΣ ΣΚΟΤΩΣΩ ΟΛΟΥΣ.
ΤΟΥΣ ΜΙΣΩ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΜΙΣΩ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ.
ΔΕΝ ΕΧΩ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ
ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΜΑΙ ΝΕΚΡΗ, ΕΝΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑ.
Όταν είχε σώας τας φρένας ανησυχούσε πολύ,
για τα ξεσπάσματα κατάθλιψης κι οργής που είχε.
Πήγαμε στο Πρεσβυτεριανό Νοσοκομείο της Κολούμπια.
Νομίζω ότι εισήχθη για τέσσερις πέντε μέρες.
Της έκαναν όλες τις γνωστές εξετάσεις της εποχής
και δεν μπόρεσαν να διαγνώσουν κάτι.
ΕΙΠΑ ΣΤΟΝ ΑΝΤΙ ΟΤΙ ΘΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΩ.
ΜΟΥ ΕΙΠΕ ΟΤΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΕΦΕΡΕ, ΑΛΛΑ ΘΑ ΑΝΑΚΟΥΦΙΖΟΤΑΝ ΚΙΟΛΑΣ.
ΤΟΝ ΜΙΣΩ. ΑΝ ΖΗΣΩ, ΣΚΟΠΕΥΩ ΝΑ ΤΟΝ ΠΑΡΑΤΗΣΩ.
ΤΟ ΞΥΛΟ, ΑΝΤΙ, ΔΕΝ ΤΟ ΑΝΤΕΧΩ.
ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ, ΜΕ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ.
Η πορεία της ήταν καθοδική, πήγαινε απ'το κακό στο χειρότερο.
Κάναμε μια περιοδεία με τον Μπιλ Κόσμπι
και την τελευταία βραδιά, έγινε αλλοπρόσαλλη.
Είχε ένα κουτί με βερνίκι παπουτσιών,
με το οποίο άλειφε τα μαλλιά της.
Άρχισε να λέει αλαμπουρνέζικα
και ήταν εκτός εαυτού, ασυνάρτητη.
Είχε πάθει νευρικό κλονισμό.
Και όταν ήρθε η ώρα του σόου,
τη συνόδευσα στη σκηνή κρατώντας την από το χέρι,
την έβαλα να καθίσει στο πιάνο
και πήγα γρήγορα και στάθηκα απέναντί της,
ώστε να κοιτιόμαστε.
Με κοιτούσε να της κάνω παντομίμα κι ερμήνευε.
Βασικά, δεν είχε τον έλεγχο των συναισθημάτων της
και κυρίως, ήταν εξαρτημένη από το σεξ.
Μια δυο φορές την εβδομάδα...
ΗΡΕΜΗΣΑ ΛΙΓΟ. ΧΘΕΣ ΚΑΝΑΜΕ ΣΕΞ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙ.
την κυρίευε η επιθυμία για σεξ κι έκανε σαν μανιακή.
ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡΟΧΟ.
Έπρεπε να κάνει σεξ. Της έδινε δύναμη.
ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΣΕΞ ΕΔΩ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ.
Ήθελα να κάνω σεξ συνέχεια.
ΗΤΑΝ ΑΠΕΡΙΓΡΑΠΤΟ.
Η αντίδραση του Άντι;
Ήθελα να με συγκινήσει σεξουαλικά και δεν το έκανε ποτέ.
ΚΑΘΟΛΟΥ ΣΕΞ.
Δεν ήξερε πώς να με αγγίξει, ποτέ δεν είχε χρόνο.
ΔΕΝ ΚΑΝΑΜΕ ΣΕΞ.
Ερχόταν αργά, μόνο για δυο ώρες.
ΜΕ ΠΑΡΑΜΕΛΕΙ.
Ήξερα ότι έβγαινε με άλλους.
Συμφωνήσαμε ότι θα είχαμε κι άλλους συντρόφους,
αλλά θα δουλεύαμε μαζί για χάρη της δουλειάς και του παιδιού.
Δεν μπορώ να μιλήσω για τον γάμο της θείας Νίνα και του θείου Άντι.
Μπορώ μόνο να πω
ότι η συμμετοχή κι ο ακτιβισμός στα γεγονότα της δεκαετίας του '60,
επέφερε χάος στις ζωές όλων.
Οι άνθρωποι θυσίασαν την ψυχική υγεία, την ευημερία και τη ζωή τους.
Η Νίνα Σιμόν ήταν ένα ελεύθερο πνεύμα
σε μια εποχή που δεν εκτιμούσε τη γυναικεία ιδιοφυία.
Τι συνέπειες έχει αυτό στο σπιτικό και την οικογένεια;
Δεν φταίει το εισόδημα,
αλλά το ότι δεν μπορείς να κάνεις όσα θέλεις.
Απευθείας από την Ουάσινγκτον,
το απογευματινό δελτίο ειδήσεων του CBS, με τον Γουόλτερ Κρόνκαϊτ.
Καλησπέρα σας. Ο Δρ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ,
ο ειρηνιστής του κινήματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα,
δολοφονήθηκε στο Μέμφις του Τενεσί.
Χριστέ μου.
Η κοινότητα των νέγρων είναι σοκαρισμένη.
Άνδρες, γυναίκες, παιδιά βγήκαν στους δρόμους.
Σαστισμένοι. Πολλοί έκλαιγαν.
Νομίζω ότι η Αμερική των λευκών έκανε το μεγαλύτερο λάθος της
σκοτώνοντας τον Δρ Κινγκ χθες το βράδυ.
Ήταν ο μόνος από μας...
ΣΤΟΟΥΚΛΙ ΚΑΡΜΑΪΚΛ
που προσπαθούσε να μας διδάξει
την αγάπη, την ευσπλαχνία και το έλεος απέναντι στις πράξεις των λευκών.
Σκοτώνοντας τον Δρ Κινγκ χθες βράδυ,
χάθηκε κάθε ελπίδα.
Θέλουμε να παίξουμε μια μελωδία,
ειδικά για τη σημερινή ημέρα,
αφιερωμένη στον Δρ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΟ ΓΟΥΕΣΤΜΠΟΥΡΙ 7 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1968
Είχαμε μόνο μια μέρα να τη μάθουμε,
οπότε θα δείξει.
Κάποτε σ'αυτόν τον πλανήτη
Έζησε ένας άντρας ταπεινής γενιάς
Που κήρυττε την αγάπη και την ελευθερία
ΤΙΜΗΣΤΕ ΤΟΝ ΚΙΝΓΚ: ΤΕΛΟΣ ΣΤΟΝ ΡΑΤΣΙΣΜΟ ΕΙΜΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Για τον πλησίον του
Ονειρευόταν την ημέρα
Που θα βασίλευε η ειρήνη στη γη
Πέρσι πέθανε η Λορέιν Χανσμπέρυ, μια αγαπημένη φίλη,
κι ακολούθησε ο Λάνγκστον Χιουζ.
Ποιος να συνεχίσει;
Συνειδητοποιείτε πόσους έχουμε χάσει;
Η πραγματικότητα σε προσγειώνει.
Δεν είναι παράσταση,
με μικρόφωνα κι άλλες χαζομάρες,
αλλά κάτι διαφορετικό.
Δεν αντέχουμε άλλες απώλειες
Όχι, Θεέ μου
Μας σκοτώνουν έναν προς έναν
Μην το ξεχνάς
Γιατί είναι αλήθεια
Μας σκοτώνουν έναν προς έναν
Αν είναι να πεθάνεις, δεν πειράζει
ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΣΚΟΤΩΣΤΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΑΥΡΟΥΣ
Γιατί θα γνωρίσεις τι είναι η ζωή
Και τι είναι η ελευθερία
Για μια στιγμή της ζωής σου
Τι θα συμβεί
Τώρα που ο βασιλιάς της αγάπης
Είναι νεκρός;
Ήξερα ότι ήμασταν χαμένοι.
Ένιωθα συνεχώς σαν κυνηγημένη, ό,τι κι αν έκανα, όσο κι αν θλιβόμουν.
Ένιωθα ότι δεν είχα ζωή στη χώρα αυτή.
Έπρεπε είτε να τα παρατήσω είτε να αφήσω τον Άντι,
να κάνω κάτι.
Έτσι, έβγαλα το δαχτυλίδι μου, το άφησα στο τραπέζι
κι έφυγα από τη χώρα.
ΔΕΝ ΕΧΩ ΤΙΠΟΤΕ ΝΑ ΔΩΣΩ, ΑΝΤΡΙΟΥ. ΕΙΜΑΙ ΠΟΛΥ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΗ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΣΥΖΗΤΗΣΩ.
ΑΣ ΠΑΡΟΥΜΕ ΧΩΡΙΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ.
ΚΑΤΑ ΕΝΑΝ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΤΡΟΠΟ, ΜΑΚΡΙΑ ΑΠ'ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΒΡΙΣΚΩ ΓΑΛΗΝΗ.
Σύμφωνα με την πνευματική αδελφή μου, την Ατταλάχ Σαμπάζ,
θα έμενα μαζί τους επειδή η μαμά μου είχε φύγει.
Κάθε φορά που χτυπούσε το τηλέφωνο,
πήγαινα τρέχοντας και ρωτούσα, "Η μαμά μου είναι;"
Θυμάμαι να πηγαίνω στο Μάουντ Βέρνον και να μην βρίσκω τον μπαμπά σπίτι.
Κανείς δεν μου είχε πει τίποτε.
Έτσι...
Τη μια μέρα ήμουν σπίτι
και τα πράγματα, ο μπαμπάς κι ο σκύλος ήταν εκεί,
όπως κι ό,τι άλλο μου ήταν οικείο,
και γυρνώντας μετά από μερικές εβδομάδες,
έλλειπαν όλα. Δεν ήταν κανείς εκεί.
Μη με ψάξεις
Αποφάσισα ότι ήθελα να πάω να ζήσω στην Αφρική
και να μην ξαναγυρίσω στην Αμερική.
Πήρα διαζύγιο από τον Άντι και πήγα στη Λιβερία.
Μετακόμισα εκεί.
Όταν έφτασα στην Αφρική ήμουν χαρούμενη. Περισσότερο από χαρούμενη.
Η Λιβερία ιδρύθηκε από τους Αμερικανούς σκλάβους,
οπότε ένιωθα σαν στο σπίτι μου εκεί.
-Φορούσα μόνο μπικίνι και μπότες. -Ναι.
Δεν υπήρχε μοναξιά. Δεν υπήρχε βαρεμάρα.
Οι μέρες κυλούσαν γρήγορα κι έχανες την αίσθηση του χρόνου,
επειδή υπήρχαν πολλά να κάνεις. Είχε πλάκα.
Γνωρίζω πολύ καλά
ότι ήρθα σε έναν κόσμο που ονειρευόμουν μια ζωή
κι ότι είναι ένας κόσμος τέλειος.
Θυμάμαι ν'αναπολώ τις Ηνωμένες Πολιτείες σαν να τις είχα δει σε όνειρο,
κάποια στιγμή της ζωής μου, το οποίο έχει πια εξαφανιστεί.
Σαν να μην υπήρξαν ποτέ.
Σαν ένα παλιό όνειρο,
το οποίο κόπιασα να ξεχάσω,
γιατί είχα μοχθήσει πολύ εκεί, σ'εκείνη τη φυλακή.
Και τώρα είμαι σπίτι, είμαι ελεύθερη
και δεν υπάρχει γυρισμός.
Εκεί ήταν απέραντα κι ανοιχτά
κι όλα ήταν φυσικά.
Τα πάντα.
Έχω δει αληθινό κεραυνό στην Αφρική, όχι απλώς μια λάμψη.
Απ'αυτούς που σε ηλεκτρίζουν, σε αφήνουν άφωνο.
Το έχω δει. Έχω δει τον Θεό.
Στην ηλικία των 13, η μαμά με πήρε στη Λιβερία,
αλλά ταξίδευε συνεχώς
κι αν δεν ήταν να πάω μαζί της, δεν ήξερα πότε θα έφευγε ή πότε θα γυρνούσε.
Για έναν χρόνο έζησα με μια οικογένεια και πήγαινα σχολείο εκεί.
Έζησα μαζί τους
ώσπου γύρισε η μαμά κι αποφάσισε να αγοράσει ένα σπίτι στην ακτή,
οπότε μετακόμισα μαζί της.
Κι εκείνη...
Ό,τι κι αν έκανα, δεν της άρεσε.
Από κει που ήταν η παρηγοριά μου, έγινε ένα τέρας.
Πλέον ασκούσε εκείνη βία
και με χτυπούσε.
Κάποτε, σε έναν δημόσιο χώρο,
έκανα κάτι και μου επιτέθηκε μπροστά στον κόσμο.
Εγώ δεν έδειξα κανένα συναίσθημα,
επειδή όταν σε έβλεπε να κλαις, ήξερε ότι σε κάνει ό,τι θέλει.
Αυτό αποζητούσε
και δεν ήθελα να της δώσω την ικανοποίηση.
Όταν με χτυπούσε, την κοιτούσα ανέκφραστη.
Κι εκείνη έλεγε, "Καλύτερα να κλάψεις".
Δεν έκλαιγα.
Η κατάσταση χειροτέρεψε τόσο,
που σκεφτόμουν να αυτοκτονήσω.
Έτσι, όταν έγινα 14 ετών, πήγα στη Νέα Υόρκη
να μείνω με τον μπαμπά και δεν γύρισα ποτέ πίσω.
Αφού χωρίσαμε, συνέβησαν πολλά.
Δεν ασχολούνταν με τα φορολογικά, ούτε με τη δουλειά.
Έχασε το σπίτι στο Μάουντ Βέρνον.
Όλα πήγαν κατά διόλου.
Έκανε νομαδική ζωή. Χωρίς ατζέντη, χωρίς σύζυγο.
Μα πάντα έλεγε ότι ο χρόνος που πέρασε στην Αφρική ήταν ο καλύτερος της ζωής της.
Απλώς περνούσε καλά. Δεν χρειαζόταν να τραγουδάει καθόλου.
Δεν έπαιζε πιάνο, ούτε έκανε εμφανίσεις.
Έλεγε ότι μισούσε το πιάνο. Το μισούσε.
Σκεφτείτε το. Έπαιζε από τεσσάρων ετών.
Από την άλλη, ήξερε πολύ καλά ότι εκεί δεν κέρδιζε χρήματα.
Άρα έπρεπε να κυνηγήσει την καριέρα της.
Δεν ήθελε να επιστρέψει στη χώρα που αποκαλούσε,
"Ηνωμένες Αλητείες της Αμερικής".
Κι έτσι, μετακόμισε στην Ελβετία, το άκρος αντίθετο της Αφρικής,
και το πρώτο που έκανε, ήταν η συναυλία στο Μοντρέ.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΖΑΖ, ΜΟΝΤΡΕ, 1976
Είστε έτοιμοι;
Ακούτε όλους αυτούς τους θορύβους;
Δεν με ξεχάσατε, έτσι;
Είναι τρελό το ότι δεν με ξεχάσατε.
Δεν περίμενα να με ξεχάσετε,
αλλά κουράστηκα.
Δεν έχετε ιδέα τι εννοώ.
Πολλοί άνθρωποι στον χώρο του θεάματος λένε,
"Κάποτε ήταν αστέρι.
Τώρα είναι στον πάτο",
κι άλλες τέτοιες βλακείες οι οποίες δεν μ'αγγίζουν.
Ελπίζω να δείτε εμένα ή να δείτε το πνεύμα μου
σ'ένα άλλο πεδίο, ένα άλλο επίπεδο
πολύ σύντομα.
Δεν θέλω να σας απογοητεύσω και πάλι.
Έτσι, ο μόνος τρόπος να σας δείξω ποια είμαι σήμερα,
είναι να πω ένα τραγούδι της Τζάνις Ίαν.
Τα άστρα πηγαινοέρχονται
Άλλα γρήγορα, άλλα αργά
Όπως οι τελευταίες αχτίδες του ήλιου
Κοπελιά, κάθισε κάτω.
Κάτσε κάτω.
Τα άστρα πηγαινοέρχονται
Άλλα γρήγορα, άλλα αργά
Όπως οι τελευταίες αχτίδες του ήλιου
Είναι πολύ μεγαλοπρεπή
Αλλά είναι μοναχικά Όταν δεν έχεις κανέναν να τα μοιραστείς
Μπορείς να ξεχαστείς
Αν ακούσεις μια ιστορία
Οι άνθρωποι λαχταρούν τη φήμη
Σαν μαχόμενοι αθλητές
Σπάζουν τις κλείδες τους Και καταλήγουν να ταλαντεύονται
Κάποιοι στέφονται
Κάποιοι πατώνουν
Κάποιοι χάνονται για πάντα
Μα οι περισσότεροι τα έχουν δει όλα
Περνούν τις ζωές τους σε θλιβερά καφέ Και συναυλιακούς χώρους
Κι έχουν πάντα μια ιστορία
Κάποιοι τα καταφέρνουν όσο είναι νέοι
Πριν βιώσουν τη σκληρή πραγματικότητα
Κι αργότερα κάποιος θα πει, "Πέρασε η σειρά σου
Τώρα πρέπει να κάνεις στην άκρη"
Έτσι δεν γίνεται;
Αλλά ποτέ δεν θα γνωρίσεις τον πόνο
Του να χρησιμοποιείς ένα ξένο όνομα
Τα χρόνια της λήθης όσων ήξερες καλά
Ότι εσύ, ο άλλοτε εστεμμένος Είσαι πλέον μόνος
Προσπαθείς να διορθωθείς
Χωρίς να αμύνεσαι
Ίσως
Προσποιούμενος
Ότι δεν είδες ποτέ τα μάτια...
Στην Ελβετία δεν είχα χρήματα.
Δεν πήρα ποτέ τίποτα από τον Άντι.
Απομακρύνθηκε από μένα κι εγώ έμεινα στη μοίρα μου.
Έτσι, έφυγα από την Ελβετία και πήγα στο Παρίσι,
σκεπτόμενη να συνεχίσω ολομόναχη την καριέρα μου.
Και βρέθηκα στο λάθος μέρος.
Δούλευα κάθε βράδυ σε ένα μικρό καφέ για 300 δολάρια τη βραδιά.
Μιλάτε αγγλικά;
Όχι, παίζουμε μόνο το "Vous Etes Seuls".
Πάει κάπως έτσι.
Ήμουν απελπισμένη και κανείς δεν πίστευε ότι ήμουν εκεί.
Ήμουν μεγάλο όνομα για να'μαι εκεί. Δεν ερχόταν κανείς.
Είχα ξεπέσει.
Λυπάμαι που δεν έγινα η πρώτη μαύρη κλασική πιανίστρια του κόσμου.
Νομίζω πως θα είχα ευτυχήσει περισσότερο.
Τώρα δεν είμαι πολύ ευτυχισμένη.
Δεν θ'άλλαζα το γεγονός ότι συμμετείχα στο κίνημα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Αλλά κάποια τραγούδια έβλαψαν την καριέρα μου.
Η μουσική βιομηχανία με τιμώρησε για τα αμφιλεγόμενα τραγούδια μου
μποϊκοτάροντας τη δουλειά μου.
Και είναι...
Είναι δύσκολο πλέον να ερμηνεύσω αυτά τα τραγούδια,
γιατί θεωρούνται άκαιρα.
Σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, βλέπετε πρόοδο;
Δεν υπάρχουν ανθρώπινα δικαιώματα.
Τι εννοείτε;
Δεν υπάρχει λόγος να τραγουδά κανείς αυτά τα τραγούδια.
Δεν υπάρχει κάποιο κίνημα. Χάθηκαν όλοι.
Γνώρισα τη Νίνα το 1967 κι είμαι φίλος της από τότε.
Το 1982 μου τηλεφώνησε κι ήταν εδώ, στο Παρίσι.
Ζούσε σε ένα μικρό διαμέρισμα, σχεδόν άφραγκη.
ΓΚΕΡΙΤ ΝΤΕ ΜΠΡΙΝ ΦΙΛΟΣ
Έδινε τετράωρες συναυλίες στο Trois Mailletz
για λίγα δολάρια τη βραδιά.
ΠΙΕΣΗ 20.
Ήταν η χειρότερη περίοδος. Την επισκέφθηκα σπίτι...
ΔΕΝ ΕΧΩ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ.
κι ήταν πολύ βρώμικο.
Έτσι, το καθάρισα...
ΝΑ ΠΑΡΩ ΤΟΝ ΡΙΤΣΑΡΝΤ; ΟΧΙ.
και της είπα ότι δεν μπορεί να ζει έτσι.
ΚΟΣΤΟΣ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ.
Ήταν ακόμη ανεξέλεγκτη.
Στο Grand Hotel στο Παρίσι, συνέβη το εξής.
Κάποιος την κοίταξε λίγο παραπάνω στα μάτια,
εκείνη ήταν ήδη νευριασμένη...
κι όπως κινήθηκε, σκέφτηκα, "Θα τον χτυπήσει".
Την άρπαξα, την έβγαλα έξω, την έβαλα σε ένα ταξί
κι είπα στον ταξιτζή, "Φύγε!"
Όταν την είδα στο Παρίσι, ήταν σαν αλήτισσα ντυμένη με κουρέλια.
Δεν μπορούσα να το πιστέψω και στεναχωρήθηκα πραγματικά πολύ.
Ο Γκέριτ κι εγώ ξέραμε ότι κάτι συνέβαινε
και προσπαθούσαμε να το ανακαλύψουμε.
"Τι είναι; Τι συμβαίνει;"
Ο Γκέριτ της βρήκε ένα σπίτι στο Ναϊμέχεν της Ολλανδίας
κι είχε έναν φίλο γιατρό που είδε τη Νίνα.
Την εξέτασε, της έκανε ερωτήσεις
και της έγραψε ένα φάρμακο,
το οποίο ήταν καινούριο κι ονομαζόταν Trilafon.
Έφτασα 20 χρονών για να πάω να την επισκεφτώ στο Ναϊμέχεν.
Τότε έμαθα τους όρους "μανιοκαταθλιπτικός" και "διπολικός"
και θυμάμαι να ρωτώ, "Τι στο καλό είναι αυτό;"
Τότε οι αλλαγές στη διάθεσή της και πολλές άλλες συμπεριφορές της,
όπως το ότι τη μια στιγμή ήταν χαρούμενη
και ξαφνικά ήταν ένας τελείως διαφορετικός άνθρωπος,
άρχισαν να βγάζουν νόημα.
Στο τέλος ήταν τόσο άσχημα,
που κατάλαβε ότι είτε θα πέθαινε είτε θα υποχωρούσε.
Και υποχώρησε, επειδή της είπαμε, "Νίνα,
Θα σου βρούμε ένα σπίτι, θα σου βρούμε μουσικούς,
θα σε βοηθήσουμε σε όλα,
θα σου κλείσουμε συναυλίες,
αλλά θα κάνεις ό,τι λέμε.
Θα παίρνεις τα φάρμακά σου και θα δουλεύεις.
Ο Θεός σου έδωσε την ευκαιρία να ξαναδουλέψεις, άρπαξέ την.
Θέλουμε να ακούσουμε ένα 'ναι' ή ένα 'όχι'".
Και, με δάκρυα στα μάτια, απάντησε, "Ναι".
Όταν την είδα, θορυβήθηκα γιατί είχε ένα νευρικό τικ.
Μιλούσε ή καθόταν κι αυτό...
Το στόμα της έκανε σπασμούς
και περπατούσε σέρνοντας τα πόδια της.
Σκεφτόμουν, "Τι συμβαίνει;
Γιατί...
Τι τρέχει; Τι έχω χάσει;"
Έπαιρνε φάρμακα.
Ξεκίνησε να παίρνει Trilafon κι ο γιατρός είπε,
"Με τον καιρό, θα επηρεάσει τις κινητικές της ικανότητες.
Θα αλλοιωθεί η φωνή και θα μειωθούν οι ικανότητές της στο πιάνο.
Είτε θα γίνει έτσι
είτε θα πάρετε το ρίσκο να βλάψει τον εαυτό της ή κάποιον άλλο".
Αλλά το Trilafon βοήθησε πραγματικά.
Υπήρξαν φορές στην Ολλανδία
που καθόμασταν σε κάτι πολυθρόνες στη βεράντα και κρατιόμασταν χέρι χέρι.
Ήταν σαν... Ήταν αδελφή μου.
Και μέναμε αμίλητοι επί ώρες. Απλώς απολαμβάναμε τη μέρα.
Υποθέτω ότι εκείνη η αγωγή της επέτρεπε να κάνει εμφανίσεις
και να ανταπεξέρχεται στις δουλειές που έκλεινε,
ώστε να ανακάμψει η καριέρα της,
αν και κάποτε αμφέβαλλα γι'αυτό. Σκεφτόμουν την καρδιά της.
Γιατί στην τελική, όλοι είχαν δικούς τους ανθρώπους και ζωές,
αλλά εκείνη ήταν ολομόναχη.
Η προσωπική μου ζωή είναι καταστροφή.
Είχα κάποιες σχέσεις και θα ήθελα να ήμουν παντρεμένη,
αλλά όλα έπρεπε να θυσιαστούν για χάρη της μουσικής.
Αφού κάναμε οκτώ συναυλίες στην Ολλανδία,
μαθεύτηκε ότι η Νίνα τα πήγαινε και πάλι καλά.
Μετά ξεκίνησε μια περιοδεία και... Αυτό ήταν.
Πήγαινε μια χαρά.
Έβγαινε στη σκηνή και δημιουργούσε απίστευτα συναισθήματα
στο κοινό, μόνο και μόνο με την παρουσία της.
Ακούστε με.
Σας αγαπώ πολύ.
Νομίζω ότι το γνωρίζετε και ξέρω ότι κι εσείς μ'αγαπάτε.
Το ξέρω.
Ποτέ δεν ξέραμε τι ακριβώς θα συνέβαινε ή πώς θα ήταν.
Αυτό το μέρος έχει πολλή ζέστη, είναι ασφυκτικά γεμάτο
και πολύ άσχημο.
Αλλά εκείνες τις στιγμές, άνοιγε την καρδιά και την ψυχή της.
Είχε μια ιδιαίτερη σχέση με το κοινό.
Αυτό το τραγούδι είναι δημοφιλές στη Γαλλία.
Είναι από τον πρώτο μας δίσκο...
ΜΟΝΤΡΕ, 1987
από τον πρώτο δίσκο που βγάλαμε,
πριν από τουλάχιστον 25 χρόνια.
Μακάρι να ήμουν τόσο σοφή...
Μακάρι να ήμουν και τότε όσο σοφή είμαι τώρα.
Υπέφερα.
Αλλά έχουμε ένα Bosendorfer εδώ. Ας δούμε τι θα γίνει.
"My Baby Just Cares For Me".
Την βοήθησε το "My Baby Just Cares For Me",
το τραγούδι που έγινε επιτυχία από τη διαφήμιση του οίκου Chanel.
Όταν έγινε επιτυχία το "My Baby Just Cares For Me",
σκέφτηκα, "Πρέπει να αδράξω αυτήν την ευκαιρία,
γιατί είναι η τελευταία μου".
Κι έτσι, δούλεψα πολύ σκληρά για να εκμεταλλευτώ την επάνοδό μου,
γιατί δεν θα είχα άλλη ευκαιρία.
ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ
Ήταν χαρούμενη ασχολούμενη με τη μουσική. Ήταν η λύτρωσή της.
Ήταν το μόνο που δεν χρειαζόταν να σκέψη.
Όταν καθόταν στο πιάνο, τα δάχτυλά της πετούσαν.
Ήταν ασυνήθιστος άνθρωπος. Ήταν ιδιοφυής, ήταν πανέξυπνη
κι αυτό φαινόταν ό,τι κι αν έκανε.
Ακόμη και στα γεράματα ήταν πανέξυπνη.
Το μωρό μου δεν ενδιαφέρεται για ρούχα
Ήταν ιδιοφυία. Μπορούσε να κάνει ό,τι ήθελε.
Κι όταν δεν είχε τα φάρμακά της,
μουσικά, κατάφερνε ακόμη περισσότερα.
Σε μια από τις βιντεοσκοπημένες συναυλίες της,
ξεκινά να παίζει ένα κομμάτι και τραγουδά ένα άλλο.
Έβαλα τον Μάιλς Ντέιβις να το ακούσει, επειδή ήμασταν στην ίδια τζαζ περιοδεία.
Το άκουσε
και μου είπε, "Γκέριτ, άσε με να το ξανακούσω.
Πώς το κάνει αυτό;" Δεν μπορούσε να καταλάβει.
Καθώς μεγάλωνα, την κοιτούσα και σκεφτόμουν,
"Είναι από μια άλλη εποχή!"
Δεν ήταν εκείνη ασύμβατη με την εποχή της, αλλά το αντίστροφο.
Αν αρχίζαμε να λειτουργούμε
εκτός των τετριμμένων,
εάν ζούσαμε σε έναν κόσμο που μας επέτρεπε να είμαστε αληθινοί,
θα τα πηγαίναμε καλά με τον εαυτό μας.
Η πρόκληση είναι να εναρμονιστούμε με τον κόσμο που μας περιβάλλει, αλλά...
Ο κόσμος μας μάς επιτρέπει να είμαστε αληθινοί;
Μπορούσε η Νίνα Σιμόν να είναι ο εαυτός της;"
Ήταν εύθραυστη και δυνατή,
ευάλωτη και δυναμική.
Ήταν Αφρικανή γαλαζοαίματη.
Θα μπορούσε να κυλιστεί στη λάσπη
και πάλι να έχει χάρη.
Οι περισσότεροι φοβούνται να ζήσουν με την εντιμότητα που έζησε εκείνη.
Καληνύχτα.
Η Νίνα μετακόμισε στη νότια Γαλλία το '93 και συνέχισε να περιοδεύει.
Συνολικά, απέσπασε 15 υποψηφιότητες για βραβείο Grammy
και το βραβείο Grammy Hall of Fame 2000.
Δύο μέρες πριν πεθάνει, της απονεμήθηκε τιμητικό δίπλωμα από τη σχολή Κέρτις,
τη μουσική σχολή που την είχε απορρίψει όταν ήταν 19 ετών.
ΝΙΝΑ ΣΙΜΟΝ 1933-2003
Υποτιτλισμός: Δημήτρης Λεμονής